Slaan oor na inhoud

Vir oulaas dus: Die pagodas van Gameunsa

Desember 12, 2012

Ek was bevoorreg om ‘n volle drie jare in Korea se mees historiese stad, Gyeongju, te woon. Gedurende hierdie tyd het ek ‘n punt daarvan gemaak meeste van die ou grafte en historiese plekke in Gyeongju en omtrekke te besoek. Dit het oa Koning Munmu van Silla se seegraf ingesluit, asook die graf van sy seun, Koning Shinmun. Ongelukkig het ek nooit daarby uitgekom om die Gameunsa pagodas naby Koning Munmu se watergraf te aanskou nie.

P9012952P9012954

P9012945

‘n Tydjie terug het ek egter die voorreg gehad om die imposante Gameunsa pagodas en die oorblyfsels van die tempel te besoek naby die klein kusdorpie van Gampo, net buite Gyeongju. Hier het Munmu begin om ‘n tempel te bou om Korea te beskerm teen moontlike aanvalle vanaf Japan vanuit die Oos-see. Na sy vader se sterwe en begrafnis in die Oos-See (die enigste Silla-koning wat nie in ‘n tradisionele grasgraf begrawe is nie) het Shinmun die taak om die tempel te bou voltooi.

P9012963

Ongelukkig is al wat vandag staande bly, die twee reuse pagodas en ‘n klompie fondamentstene. Hierdie pagodas is altwee redelik breër en stewiger as ander pagodas uit dieselfde era en miskien ‘n aanduiding van die krag van die tempel wat Korea moes beskerm teen aanvalle vanuit die Ooste…

Korea se eerste eerste vrouepresident?

Desember 10, 2012

Oor minder as twee weke besoek Koreane die stembus om ‘n keuse uit te oefen oor wie hulle volgende President sal wees. In Suid-Korea word die presidentskap beperk tot een, vyfjarige termyn. Hierdie tradisie spruit uit die feit dat die land tot en met 1987 ‘n diktatorskap was. Die demokratiese wysgere het besluit om in die toekoms al die gekose leiers se termyn te beperk om sodoende te verhoed dat hulle te geheg raak aan hulle magsposisie. Om elke vyf jaar ‘n nuwe president te kies, het beide sy voor-en nadele, maar daarop sal ek nie hier uitbrei nie.

180px-Democratic United Party logo

Hoe dit ook al sy, hierdie jaar is daar sewe kandidate wat meeding om die volgende President van Korea te word. Soos oa onlangs in die VSA die geval was, is daar egter net twee kandidate wat enigsins ‘n realistiese kans staan om die volgende President te word, nl Park Geun Hye (van die regerende Saneuri Party) en Moon Jae In (van die opposisieparty, die Democratic United Party). Tot onlangs toe was daar ‘n sterk derde mededinger in die wedloop wat as onafhanklike deelgeneem het, nl. Ahn Cheol Soo (‘n mediese doktor, akademikus en sagteware entrepreneur). Omdat Moon en Ahn hoofsaaklik kiesers uit dieselfde poel trek, het Ahn (wat veral gewild is onder jonger kiesers) besluit om terug te staan en Moon te ondersteun om sodoende nie die opposisiestem te verdeel nie.

200px-Saenuri Party logo

Anders as byvoorbeeld in ‘n land soos Suid-Afrika (en selfs die VSA) wil dit (vir my as buitestaander) nie voorkom of verkiesings werklik so ‘n saakmakende rol speel itv die koers wat die land vorentoe inslaan nie. Jy moet fyn kyk om werklik dramatiese verskille tussen Moon en Park se beleidsrigtings te bespeur. Selfs hulle voorgestelde beleid tov Noord-Korea is baie eenders. Moon wil die voormalige progressiewe President, Roh Moo Hyun, se toenaderingsbeleid teenoor Noord-Korea hervat en glo dat die nuwe Noord-Koreaanse leier, Kim Jong Eun, gehelp kan word om die Noorde te hervorm dmv dialoog en ekonomiese samewerking. Hoewel Park haarself distansieer van die huidige president, Lee Myung Bak, se sterk beleid teen Noord-Korea, glo sy dat toenadering tot Noord-Korea deels voorwaardelik moet geskiet. Beide sy en Moon het egter aangedui dat hulle bereid is om ‘n spitsberaad met Kim Jung Eun te belê. Die Korea Herald sit die verskille tussen Park en Moon soos volg uiteen:

20121128001254 0

Ironies genoeg gaan hierdie verkiesing egter meer oor wat in die verlede gebeur het as die twee kandidate se toekomsplanne. Park is die dogter van Park Chung Hee – die outokraat wat in 1961 mag deur ‘n staatsgreep oorgeneem het en tot en met die sluipmoord op hom in 1979, die land regeer het. Mens sou dadelik dink dat hierdie stuk bagasie Park sal laat struikel. Maar dan verloor mens uit die oog dat Korea ‘n geweldige liefde-haat verhouding het met Park Chung Hee en sy nalatenskap. Want, hoewel hy ‘n outokraat was wat politieke afvalligheid swaar gestraf het, erken historici dat Park Chung Hee se beleidsrigtings sentraal gestaan tot die fenomenale ekonomiese groei wat Korea gedurende Park se bewind beleef het. Daarom bly Park steeds die vader van die “Koreaanse wonderwerk”, soos dit bekend staan, ondanks sy swak menseregte-rekord.

Park-Geun-Hye

Aan die eenkant vra Park Geun Hye dus om verskoning vir haar vader se magvergrepe, maar aan die anderkant neem sy ook krediet vir sy ekonomiese beleidsrigtings. Park is 60 jaar oud en ‘n oujongnooi – iets wat baie vreemd is vir ‘n Koreaanse vrou. Sy het egter al by meer as een geleentheid op navraag gesê dat sy “met haar land getroud is”. Park is ‘n ateïs, maar het ‘n positiewe houding vis-à-vis beide Boeddhiste en Christene (die twee grootste godsdiensgroepe in die land).

Moon Jae In was ‘n politieke aktivis tydens die bewind van Park Chung Hee en het oa ‘n paar keer in die tronk beland. Hy het dus die spreekwoordelike skerppunt van Park se outokrasie ervaar en is daarom soveel meer gedetermineerd om sy mededinger in die verkiesing te klop. Moon was die stafhoof, vriend en vertroueling van voormalige President, Roh Moo Hyun. Roh is na sy uittrede van korrupsie aangekla en het in 2008 selfmoord gepleeg. Hoewel Roh se ekonomiese beleid geprys is en hy verantwoordelik was vir beter betrekkinge tov Noord-Korea, is sy nalatenskap besoedel deur aanklagte van korrupsie wat oor hom, sy familie en vertrouelinge bly hang. Dus moet Moon, nes sy teenstander, krediet neem vir positiewe aspekte tydens sy tyd aan Roh se sy, wyl terselfdertyd hom distansieer van Roh se korrupsie. Moon is 59 jaar oud en getroud, met twee kinders. Hy is ‘n Katolieke Christen.

Moon+Jae+Opposition+Party+Presidential+Candidates+qYZlYkH bD0l

Demografiese veranderlikes wat die grootste invloed uitoefen in Koreaanse verkiesings, is provinsionalisme en ouderdom. Die regerende party (en sy voorlopers) se steunbasis is tradisioneel in die suidoostelike provinsies van Korea, wyl opposisiepartye se steun afkomstig is van die suidwestelike provinsies (‘n area in Korea wat al eeue lank bekend is vir politieke aktivisme en verset). Mbt ouderdom, is ouer kiesers geneig om die Saneuri Party en kandidate te steun, wyl jonger kiesers neig na die Democratic United Party en ander opposisiepartye.

Mees onlangse meningspeilings plaas Park Geun Hye ‘n kortkop voor Moon Jae In. Park kan dus Suid-Korea se eerste vrouepresident word. Dit sal opsigself ‘n prestasie wees vir ‘n Confuciaanse samelewing waarbinne vroue selde in leierskapposisies geplaas is. In Korea se geskiedenis was daar nog slegs twee vroueleiers, albei koninginne tydens die Silla-dinastie (57vC-935), nl. Koningin Seondeok (632-647) en Koningin Jindeok (647-654). Ironies genoeg word Seondeok tot vandag toe gedenk as een van die beste leiers wat Korea nog opgelewer het.

Vrydagaand-song XXXIV

Desember 7, 2012

Into the Fire deur die groep Thirteen Senses vorm deel van die klankbaan van die Franse fliek, Les Chevaliers du ciel (Kavaliers van die lug) wat in 2005 verskyn het. Die fliek is gebaseer op die Frans-Belgiese strokiesprent Les Aventures de Tanguy et Laverdure wat vir die eerste keer in 1959 verskyn het. Die skrywer van die strokiesprent was Jean-Michel Charlier en die kunstenaar was Albert Uderzo (van Asterix-faam). Die strokiesprent wentel rondom die avonture van twee vlieëniers in die Franse lugmag.

220px-Les_Chevaliers_du_ciel_poster

Wat vir my baie interessant was, is die feit dat daar – voor hierdie rolprent – ‘n gelyknamige Franse TV-reeks was wat in die beginjare van televisie in Suid-Afrika oorgeklank is in Afrikaans en onder die titel, Mirage, vertoon is. Die twee Afrikaanssprekende Franse vlieëniers is een van my eerste herinneringe aan televisie (tog jammer dat Europese televisiemateriaal saam met apartheid in die slag gebly het in Suid-Afrika).

Into the Fire – inderdaad ‘n lekker warm song vir ‘n sneeukoue Vrydagaand hier in die vreemde!

Desember 4, 2012

boerinballingskap:

Ek ploeg nie sommer met annerman se kallers nie, maar vir die wat nog nie gelees het nie – hierdie is regtig die moeite werd…

Originally posted on BRIEWE UIT DIE VREEMDE:

(vervolg)

Saterdagoggend. The morning after the night before. En ek begin lees aan The White Tribe of Africa (David Harrison; BBC; 1985). Ek maak die volgende dag die boek klaar. Die Argus beskryf destyds die boek so: Books on South African politics are seldom spell-binders. David Harrison’s The White Tribe of Africa is an exception. It keeps one reading late into the night.

Daaroor was die Argus reg – dis baie goed geskryf. Terwyl ek lees, ervaar ek ‘n warboel hopeloos teenstrydige emosies. Ek onthou weer dinge wat ek in jare nie aan gedink het nie, en besef dat dit vir my baie moeilik gaan wees om oor die boek en my reaksie daarop te skryf.

 The White Tribe of Africa word op die agterblad beskryf as ‘n a readable primer on the Afrikaners last 80 years en ‘n boek wat verduidelik why their grand design of Apartheid has endured for…

View original 1 592 more words

Faf du Plessis: ‘n Legende word gebore

November 30, 2012

Ek is drieledig geïnspireer tot hierdie inskrywing. In die eerste plek lees ek die uitstekende artikel van krieketkommentator, Mark Nicholas op espncricinfo; daarna vra Skryfblok vir my nav my vorige inskrywing: Wie is Faf du Plessis? Ten laaste lees ek toe hierdie treffende inskrywing van brieweindievreemde.

916535-15234321-640-360

Foto: Yahoo

Voor 26 November het relatief min mense (en selfs mense wat krieket volg) regtig geweet van Faf du Plessis (As ek ‘n veertjie in my eie hoed mag druk: Ek het reeds byna twee jaar gelede Du Plessis se talent as onbesproke beskryf). Nou weet almal in die krieketwêreld met eens wie die man is. Sy briljante kolfbeurt van 110 (nun) het bykans eiehandig daarvoor gesorg dat Suid-Afrika nie die tweede kriekettoets teen Australië verloor nie – ideaal wat aan blote wensdenkery gegrens het aan die begin van spel op die laaste dag van die toets. Op die koop toe het hy geskiedenis gemaak deur bloot die vierde kolwer in Suid-Afrika se toetsgeskiedenis te word om ‘n honderdtal te slaan op debuut. Maar dis nie al nie. Hy het die eerste toetsdebutant ooit geword om beide ‘n 50-tal en 100-tal aan te teken. Dws die eerste speler om in meer as ‘n 100 jaar dit te vermag!

Ek weet dat daar mense is wat nie krieket volg nie en ook nooit self gespeel het nie. Vir diesulkes is dit belaglik dat twee spanne 5 dae lank speel en dan opgewonde raak oor ‘n gelykopuitslag. Dus stel ek Mark Nicholas aan die woord, want beter kan ek dit eenvoudig nie stel nie:

The Faf facts are, he batted for seven hours and 46 minutes, in mainly 34 degrees of heat and high humidity, with five different partners, one of whom could barely run, to defy a voracious Australian attack and save a crucial match for his beloved country. This was a monumental effort, performed on debut and already written into the folklore of South African cricket.

By Monday – five days after the 482 festival on Thursday of the previous week, but in the same match – a mere 169 runs were scored in six hours play. Work that out and explain it to a Spaniard. Yet every ball had meaning and drama. Australia needed just six balls to go right but only four finished in their favour. Think of it: more than 540 deliveries by six different protagonists and only six had to work out as Clarke and Co wished. (Terloops, dis die vierde meeste aflewerings wat ‘n span al ooit in toetskrieket moes trotseer om ‘n toets te red.)

These matches are proof of the sport, they are the reason we live it and love it and must continue to campaign for its pre-eminence. If Test cricket goes, a piece of us goes with it. The piece that is patience, manners and respect; the piece that is without commerce at its core.

Nicholas besing Du Plessis se lof met reg. Die lof wat hom toegeswaai word is nie beperk tot Nicholas nie, maar kan in talle publikasies gelees word. Onder andere The Australian:

One of the joys of Test cricket is when a player explores the limits of their capabilities, proves something they always wondered if they could do, finds a reserve hidden even from themselves. Faf du Plessis discovered some things about himself in this marathon Test match in Adelaide — as have his opponents.

en Sydney Morning Herald:

He went on to face 376 balls, defy DRS reviews and watch his more high-profile teammates fall around him to carry his bat in an extraordinary display of concentration, technique and nerve.

Want almal is dit eens. Wat hulle Maandag aanskou het, was een van die beste honderdtalle wat al ooit in toetskrieket aangeteken is. Maar wat werklik opval van Nicholas se artikel is die volgende woorde:

By playing forward and back, not from the crease, and by showing the maker’s name to bowlers who threw their Australian souls at him, a proud Afrikaner allowed South Africa the luxury of arriving in Perth without a deficit…

…du Plessis and Morkel – the two Afrikaners who join the list of cricket’s most brilliant escapologists.

Afrikaners dra so geweldig swaar aan hulle bagasie, dat baie van hulle deesdae selfs skaam is om hulself as Afrikaner te klassifiseer. Geen beter voorbeeld hiervan nie, is die gebruik van die Naspers-drogwoord “Afrikaanses”. Dis daarom verfrissend dat daar nog in die wêreld daarbuite mense is wat presies weet wie en wat die Afrikaner is, al weet baie Afrikaners self nie meer wat hulle identiteit is nie.

NS: Asof Du Plessis se briljante vertoning in die tweede toets nie goed genoeg is nie, het hy vandag weer 78 (nun) aangeteken op die eerste dag van die derde toets. Hy was die enigste kolwer van Suid-Afrika wat weerstand gebied het in ‘n vergeetlike kolfpoging deur Suid-Afrika. In slegs een en ‘n halwe toets is ‘n legende gebore!

Riaan Cruywagen: Die gedienstige handpop

November 27, 2012

As ek so na die sosiale netwerke kyk en die Suid-Afrikaanse media dophou, wil dit my voorkom asof ek die enigste Afrikaanssprekende (of in Naspers-terminologie:”Afrikaanse”) is wat nie vreeslik gesteur is deur die (uiteindelike) aftrede van ene Riaan Cruywagen nie. Nou weet ek hoe ‘n persoon wat glad nie in krieket belangstel nie, moet voel oor Faf du Plessis se fenomenale kolfbeurt wat gister die tweede kriekettoets teen Australië gered het. Omdat hulle nie in krieket belangstel nie, verstaan hulle eenvoudig nie die ophef nie.

Is dit dalk omdat ek in die buiteland sit of is dit omdat ek nie belangstel in Afrikaanse nuus nie, of is ek dalk bloot ‘n pretbederwer? Tog nie. Om nou self ‘n vieslike Anglisisme te gebruik: in my lewe was ek al so ‘n paar keer om die blok en ek het al baie soorte mense leer ken en saam met hulle gewerk. Ek vermoed as ek saam met Cruywagen sou werk, sou ons moontlik van dag een af koppe gestamp het. Maar hoekom?

Veel gewag word gemaak van Cruywagen se 37 jaar op televisie, maar min mense dink ‘n bietjie verder en besef wat dit in werklikheid beteken. Dit beteken dat Cruywagen eers vir baie jare die apartheidsregerings se propaganda met ‘n reguit gesig en ‘n glimlaggie gelees het en daarna robotagtig voortgegaan het om die ANC-propaganda te verkondig, asof niks ooit gebeur het nie. Cruywagen het duidelik van die begin van sy loopbaan by die SAUK sy seile na die wind geswaai en besluit dat sy salaris en uiteindelike pensioen veel meer werd is as sy eie onafhanklike opinie.

Kyk, duidelik het die man die essensie van sy taak ernstig opgeneem en ek erken ruiterlik dat hy ‘n goeie nuusleser was. Hy is klaarblyklik ook ‘n baie geliefde eggenoot, pa en oupa. Feit van die saak is net dat dit ‘n baie spesiale tipe mens neem om moeiteloos die oorgang te maak tussen apartheidspropaganda en ANC-propaganda. Die tipe mens wat nooit bevraagteken nie, altyd ja-en-amen vir sy politieke base by die uitsaaikorporasie en wat tot die uiterste sal gaan om die weg van minste weerstand te kies, al sou dit nou ook teen sy gewete indruis. Die soetseuntjie, die klaskaptein, die hoofprefek wat agteroor sal buig om sy base gelukkig te maak. Of om dan nou die gebrek op die naam te noem: ruggraatloosheid. Daar is bloot geen ander verklaring vir die feit nie dat Cruywagen as Afrikaanssprekende blanke man wat die apartheidsregime gedien het, tot nou toe ook die ANC kon dien.

Maar ondanks Cruywagen se duidelike selfdienende loopbaantaktiek, het hy nogtans daarin geslaag om ‘n tipe Afrikaner-ikoon (let wel nie “Afrikaanses”-ikoon nie) te word. Hoe het dit gebeur? Ek glo dis omdat Cruywagen as’t ware die laaste openbare naelstring was wat Afrikaners aan kon vasklou sedert 1994. Alles het verander en ‘n hele nuwe realiteit het om die Afrikaner ontvou, maar Cruywagen het soos ‘n rots bly staan. Die een enkele ding wat Afrikaners kon herinner aan die tyd toe hulle die mag gehad het; toe hulle propaganda geseëvier het en toe die SAUK ‘n instrument in die Nasionale Party se hand was. Dit is ‘n bekende feit dat mense wat aan geweldige sosio-politieke veranderinge blootgestel word, naarstiglik soek na iets bekend – ‘n simbool of ikoon wat onveranderd bly te midde van die storm. Cruywagen op SABC was so ‘n persoon.

En as Afrikaners en Afrikaanssprekendes nou regtig eerlik met hulself wil wees, wie het nog werklik op SABC nuus gekyk? Cruywagen was nog ‘n bekende gesig maar die standaard van die SABC se nuus het al lankal gedaal na die vlak van onbeskaamde propaganda. Meeste denkende mense wat ek ken, kyk al lankal nie meer SABC-nuus nie, want hulle besef van watter swak gehalte dit is. (Hier is sommer ‘n baie resente voorbeeld hoe die SABC vryheid van spraak muilband.)

Maar om af te sluit. Dit is dikwels hardwerkende, eerlike, doodgoeie mense soos Cruywagen wat dit moontlik maak vir outokratiese regimes om die bevolking met propaganda te bedwelm (dis oa die antwoord op die vraag hoe dit moontlik was dat die Duitse volk so deur Nazisme meegesleur is). Goeie mense wat hulle werk goed doen, maar nooit vrae vra nie en hulle oë styf toeknyp teen dit wat hulle dwars in die krop steek. Die gedienstige handpop wat nie omgee om vir die regime se buikspraak aangewend te word nie. Jy sal ver soek om ‘n beter voorbeeld te kry van so ‘n persoon as wat Riaan Cruywagen was.

NS: Voordat julle my dalk in julle kommentaar kruisig ter verdediging van Cruywagen, lees net weer wat ek geskryf het en dink bietjie daaroor.

Vrydagaand-song XXXIII: Benedikt Sebastian en supermarionasie

November 23, 2012

Ek bedank Skryfblok wat ‘n tydjie terug die erg luisterbare musiek van Benedikt Sebastian onder my aandag gebring het. Ek het voor die tyd glad nie van die sanger geweet nie. Ek het sy video’s op YouTube gaan deurluister en was aangenaam verras deur die vars bydrae wat hy maak tot die eentonige doef-doef, poef-poef wat binne die Afrikaanse tegno genre opgedis word. My gunsteling video was Reisiger van Tyd. Eietyds, maar met ‘n nostalgiese terugblik na dit wat was. Die gebruik van ou Interster beeldmateriaal pas baie goed by die musiek en is baie treffend.

Interster was in die vroeë tagtigs ‘n Afrikaanse supermarionasiereeks op SAUK-televisie (supermarionasie is die gesofistikeerde gebruik van marionette, wat deels rus op die gebruik van elektronika om die marionette te beweeg). Die Britse vervaardiger, Gerry Anderson was in die sestigerjare ‘n pionier van hierdie genre. Twee van sy reekse is in die sewentigerjare in Suid-Afrika vertoon, naamlik Thunderbirds (in Afrikaans oorgeklank as Redding Internasionaal) en Stingray. Ek het so te sê met Redding Internasionaal groot geword en as seuntjie was dit van my gunsteling kykstof op televisie. Lady Penelope in haar uitspattige uitrustings en pienk Rolls Royce het ‘n blywende indruk op my gemaak. Teen die tagtigerjare was die Britse kulturele verbod teen Suid-Afrika in volle swang en kon Anderson se produksies nie meer bekom word nie.

Interster is vervaardig deur min-of-meer dieselfde tegniese span wat vir die gewildeLiewe Heksie gesorg het. Op die ou-end was Interster meer gesofistikeerd as die vroeëre Anderson produksies en word tot vandag toe erken as een van die beste supermarionasie reekse wat ooit vervaardig is. Die model van ‘n futuristiese Kaapstad was indrukwekkend en so ook die poppe self, lugskepe, die dekor en tegnieke wat gebruik is. Natuurlik was die reeks deurspek van Afrikaner-simboliek, verstaanbaar binne die tydswrig waarbinne dit vervaardig is (oa was die hoofkarakter genaamd De la Rey en die gevegstuie het die naam Impala gedra – dieselfde naam as die van die Italiaanse Aermacchi-vegvliegtuie, wat op daardie stadium deur die Suid-Afrikaanse Lugmag aangewend is).

Maar die tydswrig tersyde, Interster was vir sy tyd ‘n produksie van wêreldgehalte waarop die vervaardigers met reg trots was. Dit het ook ‘n belangrike bydrae gelewer tot die redelike arm genre van Afrikaanse wetenskapfiksie. Karakters soos die robot, Pikkie, Prins Karnati en Gorman het huishoudelike name geword en op skool was een van ons onderwysers (met ‘n prominente dubbelken) se bynaam Gorman. Hy kon nooit weer van die bynaam ontslae raak nie. Nou nog kan ek ‘n redelike goeie Gorman-impersonasie doen. Die interplanetêre booswig se mees bekende woorde was:

“Dis alweer daardie vervlakste De la Rey!”

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 98 other followers

%d bloggers like this: